Hoe nemen verschillende actoren samen hun verantwoordelijkheid op voor de ontwikkeling en het beheer van een stadsontwikkelingsproject? Dat was de centrale vraag binnen het onderzoek dat het studiebureau ‘BVR en Site UD’ in het kader van het ROI-project uitvoerde. Hun belangrijkste conclusie: ontwikkeling en beheer moeten veel meer als één integraal proces worden aangepakt.
In de praktijk van stadsontwikkeling zijn ‘ontwikkeling’ en ‘beheer‘ zo goed als altijd afzonderlijke activiteiten, die zowel functioneel als financieel gescheiden zijn. Ontwikkeling staat centraal, de vraag naar het beheer van het ontwikkelde project komt slechts op het tweede plan. Volgens het studiebureau moeten beide aspecten veel meer als één integraal proces worden bekeken.
Tijdens de verschillende fases van de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden is de vraag wie waarvoor verantwoordelijk is van het grootste belang. In Vlaanderen en Nederland overheerst tot op vandaag vaak de gedachte dat alleen de overheid voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte kan zorgen. De praktijk laat echter zien dat de overheid die opdracht niet altijd naar behoren kan uitvoeren. Veel steden hebben zelfs structurele achterstanden in hun beheertaken.
Nochtans zijn er andere mogelijkheden. Tal van stakeholders kunnen een belangrijke rol opnemen bij ontwikkeling en beheer. Ontwikkelaars, bouwfirma’s, beleggers en corporaties, maar ook energiebedrijven, waterschappen of verzekeringsmaatschappijen. En natuurlijk: bewoners!
Door de verantwoordelijkheden voor ontwikkeling en beheer beter op elkaar af te stemmen, kunnen beide samen één proces vormen. Daarbij is het zeer belangrijk om ‘gezamenlijkheid’ in een project te organiseren: de erkenning van wederzijdse afhankelijkheden en de ontdekking van wederzijdse meerwaarden. Voorbeelden uit Engeland, de Verenigde Staten en Spanje laten zien dat het prima mogelijk is om ook andere partijen dan de overheid verantwoordelijkheid te laten nemen voor de ontwikkeling en het beheer van een gebied, zonder dat de openbaarheid in het gedrang komt. Die voorbeelden komen uitgebreid aan bod in het ROI-boek. Dat wordt op de slotconferentie in primeur gelanceerd.
